Ders Kodu: 
TLL 204
Ders Dönemi: 
Güz
Ders Tipi: 
Zorunlu
Teori Saati: 
3
Uygulama Saati: 
0
Laboratuvar Saati: 
0
Kredi: 
3
AKTS: 
5
Dersin Dili: 
Türkçe
Dersin Amacı: 
Doğu Türkçesinin, Türk Dili tarihindeki yerinin bütüncü bakış açısı çerçevesinde tespitini eserler üzerinden değerlendirmek.
Dersin İçeriği: 

Doğu Türkçesi – Çağatay Türkçesi terminoloji tartışmaları; klasik öncesi, klasik ve klasik sonrası dönem eserlerinin incelenmesi; eserler üzerinde Türkçenin fonetik ve morfolojik özelliklerinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi.

Dersin Öğretim Yöntemleri: 
1. Anlatım Yöntemi 2. Örnek Olay Yöntemi 3. Problem Çözme Yön. 4. Tartışma Yöntemi 5. Gösteri Yöntemi 6. Grup çalışması
Dersin Ölçme Yöntemleri: 
1. Yazılı sınav 2. Çoktan seçmeli test 3. Boşluk -doldurma 4. Doğru -Yanlış 5. Sözlü sınav 6. Portfolyo

Dikey Sekmeler

Dersin Öğrenme Çıktıları

Dersin Öğrenme Çıktıları

Program Öğrenme Çıktıları

Öğretim Yöntemleri

Ölçme Yöntemleri

1) Doğu Türkçesinin Türk dili tarihindeki yerinin tespiti.

 

1

1

2) Orta Türkçe dönemi içerisinde Doğu Türkçesinin etkisi.

 

1

1

3) Doğu Türkçesinin ses bilgisi üzerinde metinler üzerinde uygulama yaparak bilgi sahibi olmak.

 

1

1

4) Doğu Türkçesinin yapı bilgisi üzerinde metinler üzerinde uygulama yaparak bilgi sahibi olmak.

 

1

1

 

Dersin Akışı

Hafta

Konular

Ön Hazırlık

1

Doğu Türkçesi’nin dil tarihindeki yeri

İlgili okumalar

2

Doğu Türkçesi – Çağatay Türkçesi terminolojisi

İlgili okumalar

3

Doğu Türkçesi Türkçesi grameri: Ses bilgisi, çekim şekil bilgisi, yapım şekil bilgisi

İlgili okumalar

4

Doğu Türkçesi edebî metinleri (Klâsik Öncesi Dönem)

İlgili okumalar

5

Sekkâkî, Haydar Harezmî, Lûtfî, Yusuf Emirî, Ahmed Mirza, Atâî, Ahmedî, Yakınî

İlgili okumalar

6

Klasik öncesi dönemi metinleri üzerinde incelemeler

İlgili okumalar

7

Klasik öncesi dönemi metinleri üzerinde incelemeler

İlgili okumalar

8

Ara Sınavı

Ara Sınavı Değerlendirmesi

İlgili okumalar

9

Klasik dönem edebî metinleri

İlgili okumalar

10

Ali Şir Nevâyî

Muhakemetü’l-Lugâteyn, Türk dili tarihindeki yeri

İlgili okumalar

11

Mecâlisü’n-Nefâis, Nesâimü’l-Mahabbe; Türk edebiyatı tarihindeki yeri

İlgili okumalar

12

Sultan Hüseyin Baykara, Şeybânî Han, Bâbür Şah

Metin incelemeleri

İlgili okumalar

13

Klasik sonrası dönem edebî metinleri

İlgili okumalar

14

Ebulgazi Bahadır Han; Şecere-i Türk ve Şecere-i Terâkime

İlgili okumalar

 

Kaynaklar

Kaynak Kitaplar Listesi

Aka, İ. (1991) Timur ve Devleti, Ankara: TTK Yay.

Aka, İ. (1994) Mirza Şahruh ve Zamanı (1405-1447), Ankara: TTK Yay.

Arat, Reşid Rahmeti (1987) Makaleler, Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.

Arat, Reşid Rahmeti (1987) Vekayi, Babür’ün Hatıratı, 1. Cilt, Ankara: TTK Yay.

Arat, Reşid Rahmeti (1987) Vekayi, Babür’ün Hatıratı, 2. Cilt, Ankara: TTK Yay.

Barutcu-Özönder, F. Sema (1996) Ali Şir Nevayî-Muhâkemetü'l-Lugateyn (İki Dilin Muhakemesi), Ankara: TDK Yay.  

Barutcu-Özönder, F. Sema (2000) “ Doğu Türk Yazı Dili Edebî Çevresi ve Timür” Journal of Turkish Studies (Türklük Bilgisi Araştırmaları) volume 24/ııı ss. 289-294, Harvard University Pub.

Caferoğlu, Ahmet (2013) Türk Dili Tarihi, İstanbul: Enderun Yay.

Clauson, G. (1972) A Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish, Oxford: Clarendon Press.

Eckmann, János (2009) Çağatayca El Kitabı (çev. Günay Karaağaç), İstanbul: Kesit yay.

Eckmann, János (2014) Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, Ankara: TDK yay.

Eraslan, Kemal (1979) Ali Şir Nevâyî Nesâimû’l-Mahabbe min Şemâyimi’l-Fütüvve, İstanbul.

Eraslan, Kemal (2001) Ali Şir Nevâyî-Mecâlisü'n-Nefâis I (Giriş ve Metin); II (Çeviri ve Notlar), TDK yay.

Ercilasun, A. (2005) Başlangıcından Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Ankara: Akçağ yay.

Ercilasun, Ahmet Bican (2007)   Makaleler, Ankara: Akçağ Yay.

Ergin, Muharrem (1974) Ebülgazi Bahadır Han. Şecere-i Terâkime. Türklerin Soy Kütüğü, İstanbul.

[Ertaylan], İsmail Hikmet (1945) Risâle-i Sultan Hüseyn Baykara, İstanbul: İ. Ü. Yay.

Kaçalin, M. (2012) Nevâyî’nin Sözleri ve Çağatayca Tanıklar, Ankara: TDK Yay.

Karaağaç, G. (1997) Lutfî Divânı, (Giriş-Metin-Dizin-Tıpkıbasım), Ankara: TDK Yay.

Levend, A. S. (1965) Ali Şir Nevâî Hayatı, Sanatı ve Kişiliği, C.I, Ankara: TDK Yay.

Menges, K. H. (1968) The Turkic Languages and Peoples, Wiesbaden.

Thackston, W. M. (1993) Zahiruddin Muhammed Babur Mirza, Baburnama, Chaghatay Turkish Text with Abdul-Rahim Khan’s Persian Translation; Turkish Transcription, Harvard University.

Togan, Z. V. (1978) “Ali Şir Nevayi” İslam Ansiklopedisi, c. I, 5. Baskı, İstanbul.

Togan, Z. V. (1981). Umumî Türk Tarihine Giriş, İstanbul: Enderun yay.

Türk Dünyası El Kitabı (1992) Dil-Edebiyat-Tarih (III cilt) Türk Kültürünü Araştırma Enst. Yay.

Ünlü, Suat (2013) Çağatay Türkçesi Sözlüğü, Konya: Eğitim Kitabevi Yay.

Vambery, A. (1867) Cagataische Sprachstudien, Leipzig.

Yıldırım, T. (2003) Hüseyin Baykara Divanı (İnceleme, Metin, Dizin), Ankara Üniv. Doktora Tezi.

Yücel, Bilâl (1995) Bâbür Divânı, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yay.
 

 

 

 

Materyal Paylaşımı

Dökümanlar

Ders öncesi dağıtılan fotokopiler

 

Değerlendirme Sistemi

 

 

DEĞERLENDİRME SİSTEMİ

YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARI

ADET

KATKI YÜZDESİ

Vize

1

60

Kısa Sıvav

 

20

Ödev-Derse Katılım ve devam

 

20

Finalin Başarıya Oranı

1

50

Yıl içinin Başarıya Oranı

 

50

Toplam

 

100

 
 

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

No

Program Öğrenme Çıktıları

Katkı Düzeyi

1

2

3

4

5

 

1

Orta öğretim Türk dili ve edebiyatı derslerinde yer alan Türk dili tarihi konuları için gerekli bilgilere sahip olmak.

       

X

 

2

Orta öğretim Türk dili ve edebiyatı derslerinde yer alan Türkiye Türkçesi ve dilbilgisi konuları için gerekli bilgilere sahip olmak.

 

       

X

 

3

Türkçenin tarihsel söz varlığı ve filolojik evrimi hakkında bilgi sahibi olmak.

       

X

 

4

Türkçenin tarihi boyunca geçirdiği kültürlenme evrelerine, sözlü ve yazılı kaynaklarına vakıf olmak.

       

X

 

5

Türkçenin çağdaş lehçeleri ve bu lehçelerin edebiyat varlığı hakkında bilgi sahibi olmak.

     

X

   

6

Orta öğretim Türk dili ve edebiyatı derslerinde yer alan Türk edebiyatı tarihi konuları için gerekli bilgilere sahip olmak.

     

X

   

7

Orta öğretim Türk dili ve edebiyatı derslerinde yer alan, Türk edebiyatının önemli figürleri (yazar, şair, eleştirmen ya da edebiyat tarihçisi) hakkındaki konular için gerekli bilgilere sahip olmak.

   

X

     

8

Türk edebiyatının modernleşme öncesi söz varlığına, ortaçağ ve erken modern dönem yazılı / sözlü temel kaynaklarına vakıf olmak.

     

X

   

9

Yeni Türk edebiyatının, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e uzanan tarihsel bağlamı hakkında bilgi sahibi olmak.

 

X

       

10

Türk modernleşmesinin dinamikleri ile modern Türk edebiyatının gelişimine dair müfredat bilgilerini sentezleyebilmek, Türk edebiyatı tarihçiliğinin kurumsallaşma sürecine eleştirel yaklaşabilmek.

   

X

     

11

Milli Eğitim Bakanlığı’nın orta öğretim öğrencileri için belirlediği “100 temel eser” için eleştirel okumalar yaptırabilmek.

 

X

       

12

Başat edebî türler ve edebî biçimler ve edebiyat tarihi hakkındaki genelgeçer bilgileri, edebî türlerin ulus aşırı / sözel düzlemde yayılması ve edebiyatın modernleşme ile birlikte ulusal bir kurum olarak yazı ile organize edilmesine dair kuramsal bilgilerle sentezleyebilmek.

 

X

 

 

 

 

13

Alan eğitimi için özgün materyaller tasarlayabilmek, yeni projeler geliştirip alan eğitimine özel öğretim yöntemlerine uyarlayabilmek.

 

 

X

 

 

 

 

14

Beşeri bilimler alanında kullanılan paleografya bilgisini, araştırma yöntemlerini, sunum tekniklerini ve alıntılama sistemlerini kullanabilmek.

 

 

 

 

X

 

 

15

Türk edebiyatının, dünya edebiyatları arasındaki yerine dair tarihsel ve eleştirel bir bakış açısı geliştirebilmek.

 

X

 

 

 

 

 

ECTS

Etkinlik

SAYISI

Süresi
(Saat)

Toplam
İş Yükü
(Saat)

Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 15x toplam ders saati)

15

3

45

Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme)

15

5

75

Ara Sınav

1

2

2

Kısa Sınav

-

-

-

Ödev

-

-

-

Final

1

3

3

Toplam İş Yükü

 

 

125

Toplam İş Yükü / 25 (s)

 

 

5

Dersin AKTS Kredisi

 

 

5