Ders Kodu: 
TLL 420
Ders Dönemi: 
Bahar
Ders Tipi: 
Alan Seçmeli
Teori Saati: 
3
Uygulama Saati: 
0
Laboratuvar Saati: 
0
Kredi: 
3
AKTS: 
5
Dersin Dili: 
Türkçe
Dersin Amacı: 
Türk diyalekt alanlarının tespiti; bu alanların tespitinde kullanılması gereken ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin belirlenmesi.
Dersin İçeriği: 

Güney-Batı grubu Türk lehçeleri üzerinde bilgiyi haritalama, dil haritalaması örnekleri (varyantları ile linguistik değişken olarak (x)’i kullanarak).

Dersin Öğretim Yöntemleri: 
1. Anlatım Yöntemi 2. Örnek Olay Yöntemi 3. Problem Çözme Yön.
Dersin Ölçme Yöntemleri: 
1. Yazılı sınav 2. Çoktan seçmeli test 3. Boşluk -doldurma

Dikey Sekmeler

Dersin Öğrenme Çıktıları

Dersin Öğrenme Çıktıları Program Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1) Türk dilinin bugünkü durumu ve yayılma alanlarının tespitinde dikkate alınması gereken ölçütlerin, tanıklatma yöntemi ile saptanmasını sağlamak.   1 1
2) Tarihsel ve modern Türk diyalekt alanının kaynaklarının tespit ölçütlerini saptamak.   1 1
3) Türkiye Türkçesi’nin de içinde bulunduğu güney-batı Oğuz grubunun tarihsel gelişimini değerlendirmek.   1 1
4) Güney-batı grubu çağdaş Türk lehçelerinin metinleri üzerinde fonetik ve morfolojik incelemeler yaparak, uzak lehçe – yakın lehçe terimlerinin tespit ettirilmesi.   1 1

Dersin Akışı

DERS AKIŞI
Hafta Konular Ön Hazırlık
1 Türk Dilinin bugünkü durumu ve yayılma alanları.  
2 Modern Türk diyalekt coğrafyası.  
3 Modern Türk dilinin tasnifi: Terminoloji ve prensipler. Modern Türk dilinin tasnifi denemeleri. İlgili okumalar
4 Tarihsel ve modern Türk diyalektolojisinin kaynakları. İlgili okumalar
5 Türk diyalektlerinin oluşması. Güney-Batı Oğuz diyalekt alanı. İlgili okumalar
6 Bilgiyi haritalama, dil haritalaması örnekleri (varyantları ile linguistik değişken olarak (x)’i kullanarak) İlgili okumalar
7 Çağdaş Oğuz grubu Türk lehçelerinin söz varlığının genel ve temel nitelikleri, kavramlaştırma, türetme gücü ve eğilimi. İlgili okumalar
8 Ara Sınavı

Güneybatı (Oğuz) sahası dil tarihi ile ilgili kaynakların tanıtımı ve üzerinde yapılan çalışmalar.

İlgili okumalar
9 Çağdaş Oğuz grubu Türk lehçelerinin temel söz varlığı. İlgili okumalar
10 Çağdaş Oğuz grubu Türk lehçelerinde çok anlamlılık, metafor, metonimi. İlgili okumalar
11 Oğuz grubu Türk lehçelerinde eş anlamlılık, eş adlılık, zıt anlamlılık, alt anlamlılık. İlgili okumalar
12 Oğuz grubu Türk lehçelerinde ikilemeler. İlgili okumalar
13 Oğuz grubu Türk lehçelerinde deyimler, atasözleri. İlgili okumalar
14 Azerbaycan Türkçesinde söz yapımı, uygulamalar. Azerbaycan Türkçesinde cümle kurucularının sırası, uygulamalar.  

Kaynaklar

KAYNAKLAR
Kaynak ve İleri Okumalar Adilov, M. İ., Z. N. Verdiyeva, F. M. Ağayeva,  (1989). İzahlı Dilçilik Terminläri, Bakı.

Ahundov, A.,  (1984). Azerbaycan Dilinin Fonetikası, Bakı.

Akalın, M., (1979). Tarihî Türk Şiveleri, Ankara.

Alışık-Seyhan, G. (2001). “Azerbaycan Türkçesi”, Türkler, Türk Dünyası, Ankara. s. 227-243.

Azerbaycan Dilinin İzahlı Lugati, (2001). IV c. Bakı.

Altaylı, Seyfettin (1994) Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü. (2 cilt) MEB Yay. İstanbul.

Arat, R. R., (1953). “Türk Şivelerinin Tasnifi”, Türkiyat Mecmuası, X, ss. 59-138.

Barutcu Özönder, F.S., “Türk Dilinin Tarihî Dönemleri Üzerine Birkaç Söz”, 24 Ekim 2001, Bilim, Kültür, Edebiyat Dili Olarak Türkçe Semineri, Hacettepe Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü (: Türkbilig, Türkoloji Araştırmaları, 2002/3, s. 203-210).

Barutcu Özönder, F. Sema, (2002). “İran ve Türkler“, Kök Araştırmalar, Kök Araştırmalar IV/2, (Güz 2002), 101-122.

Barutcu Özönder, F.S., (1999) “Genel Türklük Alanı Çerçevesinde Türk Dilinin Durumu, İleriye Dönük   Bakış ve Yaklaşımlar” KÖK Araştırmalar. KÖK Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi. I/1 (Bahar 1999) Ankara, s. 31-41.

Caferoğlu, Ahmet, (1972). Türk Dili Tarihi, İstanbul.

Cäferov, S. (1982). Müasir Azerbaycan Dili II (Leksika), Bakı.

Crystal, D.,  (1997). Dictionary of Linguistics and Phonetic, Cambridge.

Dämircizade, Ä. M., (1984). Müasir Azärbaycan Dili I (Fonetika, Orfoepiya, Orfografiya), Bakı.

Ercilasun, Ahmet Bican (2005). Başlangıcından Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Ankara.

Eren, Hasan, (1998), Türklük Bilimi Sözlüğü, Ankara.

Ergin. M., (1971). Azeri Türkçesi, İ. Ü. Edebiyat Fak. Yayınları, İstanbul.

Ergin, Muharrem, (1972). Türk Dil Bilgisi, İstanbul.

Ergin, Muharrem, (1989). Dede Korkut Kitabı I Giriş-Metin-Faksimile, Ankara. Ergin, Muharrem , (1991). Dede Korkut Kitabı II İndeks-Gramer, Ankara .

Gökyay, Orhan Şaik ,(2000). Dedem Korkudun Kitabı, İstanbul.

Hacıyev, T. , Veliyev, K.,  (1983). Azerbaycan Dili Tarihi,Maarif Neşriyyatı,  Bakı.

Hüseyinzadä, M., (1983). Müasir Azärbaycan Dili III (Morfologiya), Bakı.

Kazımov, Q. Ş., (2004). Müasir Azerbaycan Dili, Sintaksis, Bakı.

Korkmaz, Z., (1992). Gramer Terimleri Sözlüğü, Ankara.

Mirzazade, H., (1990). Azerbaycan Dilinin Tarihi Grammatikası,  Bakı.

Ögel, Bahaeddin, (1985-1987),  Türk Kültür Tarihine Giriş 1-9.

Şiraliyev, M. S., E. V. Sevortyan, (1971). Grammatika Azerbaycanskogo Yazıka, Bakı.

Tekin, T., (1959). “Sovyet Rusya’da Savaştan Sonra Türkoloji Çalışmaları” Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleteni 1959. TDK Yay. Ankara. s. 379-381.

Tekin, T., (1989).  “Türk Dil ve Diyalektlerinin Yeni Bir Tasnifi”, Erdem, Sayı: 13, Ocak, 141-168.

Togan, A. Zeki Velidi, (1972). Oğuz Destanı Reşideddin Oğuznamesi, Tercüme ve Tahlili. İstanbul.

Vardar, B.,  (1988). Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, Ankara.

Yıldırım, Dursun (2001). “Türk Edebiyatının Yüzyılları: Türk Edebiyatına Yeni Bir Yaklaşım Denemesi” KÖK Araştırmalar KÖK Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, cilt III, sayı: 1, Ankara.

 

   

Materyal Paylaşımı

MATERYAL PAYLAŞIMI 
Dökümanlar Ders öncesi dağıtılan fotokopiler

Değerlendirme Sistemi

DEĞERLENDİRME SİSTEMİ
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARI ADET KATKI YÜZDESİ
Vize 1 60
Proje 1 40
Toplam   100
Finalin Başarıya Oranı 1 50
Yıl içinin Başarıya Oranı   50
Toplam   100

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

DERSİN PROGRAM ÇIKTILARINA KATKISI
No Program Öğrenme Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5  
1 Orta öğretim Türk dili ve edebiyatı derslerinde yer alan Türk dili tarihi konuları için gerekli bilgilere sahip olmak.         X  
2 Orta öğretim Türk dili ve edebiyatı derslerinde yer alan Türkiye Türkçesi ve dilbilgisi konuları için gerekli bilgilere sahip olmak.

 

        X  
3 Türkçenin tarihsel söz varlığı ve filolojik evrimi hakkında bilgi sahibi olmak.         X  
4 Türkçenin tarihi boyunca geçirdiği kültürlenme evrelerine, sözlü ve yazılı kaynaklarına vakıf olmak.         X  
5 Türkçenin çağdaş lehçeleri ve bu lehçelerin edebiyat varlığı hakkında bilgi sahibi olmak.         X  
6 Orta öğretim Türk dili ve edebiyatı derslerinde yer alan Türk edebiyatı tarihi konuları için gerekli bilgilere sahip olmak.         X  
7 Orta öğretim Türk dili ve edebiyatı derslerinde yer alan, Türk edebiyatının önemli figürleri (yazar, şair, eleştirmen ya da edebiyat tarihçisi) hakkındaki konular için gerekli bilgilere sahip olmak.       X    
8 Türk edebiyatının modernleşme öncesi söz varlığına, ortaçağ ve erken modern dönem yazılı / sözlü temel kaynaklarına vakıf olmak.         X  
9 Yeni Türk edebiyatının, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e uzanan tarihsel bağlamı hakkında bilgi sahibi olmak.       X    
10 Türk modernleşmesinin dinamikleri ile modern Türk edebiyatının gelişimine dair müfredat bilgilerini sentezleyebilmek, Türk edebiyatı tarihçiliğinin kurumsallaşma sürecine eleştirel yaklaşabilmek.         X  
11 Milli Eğitim Bakanlığı’nın orta öğretim öğrencileri için belirlediği “100 temel eser” için eleştirel okumalar yaptırabilmek.     X      
12 Başat edebî türler ve edebî biçimler ve edebiyat tarihi hakkındaki genelgeçer bilgileri, edebî türlerin ulus aşırı / sözel düzlemde yayılması ve edebiyatın modernleşme ile birlikte ulusal bir kurum olarak yazı ile organize edilmesine dair kuramsal bilgilerle sentezleyebilmek.       X    
13 Alan eğitimi için özgün materyaller tasarlayabilmek, yeni projeler geliştirip alan eğitimine özel öğretim yöntemlerine uyarlayabilmek.

 

      X    
14 Beşeri bilimler alanında kullanılan paleografya bilgisini, araştırma yöntemlerini, sunum tekniklerini ve alıntılama sistemlerini kullanabilmek.

 

      X    
15 Türk edebiyatının, dünya edebiyatları arasındaki yerine dair tarihsel ve eleştirel bir bakış açısı geliştirebilmek.     X      

ECTS

AKTS / İŞ YÜKÜ TABLOSU
Etkinlik SAYISI Süresi
(Saat)
Toplam
İş Yükü
(Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 15x toplam ders saati) 15 4 60
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 15 3 45
Ara Sınav 1 3 3
Kısa Sınav - - -
Proje 1 15 15
Final 1 3 3
Toplam İş Yükü     126
Toplam İş Yükü / 25 (s)     5.04
Dersin AKTS Kredisi     5